İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Biyoloji

Popülasyon Ekolojisi Soru Çözümü

Popülasyon Ekolojisi, YKS Biyoloji hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Bir popülasyonun lojistik büyüme eğrisi çizildiğinde, popülasyon büyüklüğü zamanla artmakta ve S-şekilli bir eğri oluşturmaktadır. Bu eğride, büyüme hızının en yüksek olduğu zaman aralığı hangisidir?

  1. A

    Başlangıçta, popülasyon çok küçükken

  2. Popülasyonun taşıma kapasitesinin yarısına ulaştığı anda

    Doğru cevap
  3. C

    Popülasyon taşıma kapasitesine yaklaştığında

  4. D

    Popülasyon taşıma kapasitesini aştığında

  5. E

    Büyüme hızı sabittir, en yüksek değil

Çözüm

Lojistik büyüme eğrisinde, büyüme hızı $rN\left(1-\frac{N}{K}\right)$ ile verilir ve $N$ popülasyon büyüklüğüdür. Bu fonksiyonun grafiği bir parabol gibi davranır ve maksimum değerini $N = \frac{K}{2}$'de alır. Seçenek B doğrudur, çünkü bu noktada popülasyon taşıma kapasitesinin yarısına ulaşmıştır. Seçenek A yanlıştır (başlangıçta düşük), C ve D yanlıştır (taşıma kapasitesine yakın veya aşınca hız düşer), E yanlıştır (büyüme hızı sabit değildir).

Soru 2

Bir popülasyonda, bireylerin yaşamları boyunca ölüm oranının sabit olduğu gözleniyor. Bu durum hangi tip hayatta kalma eğrisiyle uyumludur ve biyolojik nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

  1. A

    A) Tip I eğrisi; nedeni: yavrulara yönelik yoğun ebeveyn bakımı

  2. B

    B) Tip III eğrisi; nedeni: genç bireylerde besin kıtlığı

  3. C

    C) Tip I eğrisi; nedeni: ergin bireylerde düşük avlanma riski

  4. D) Tip II eğrisi; nedeni: rastgele ölüm olayları (örneğin kaza veya hastalık)

    Doğru cevap
  5. E

    E) Tip III eğrisi; nedeni: popülasyonun lojistik büyüme göstermesi

Çözüm

Sabit ölüm oranı, Tip II hayatta kalma eğrisinin temel özelliğidir. Bu, bireylerin yaşlarından bağımsız olarak benzer ölüm riski taşıdığı anlamına gelir; biyolojik nedenler arasında rastgele kazalar, hastalıklar veya çevresel faktörler yer alabilir (örneğin, bazı sincap türlerinde). Seçenek D bu açıklamayı doğru şekilde verir. Seçenek A ve C, Tip I eğrisini (düşük genç ölümü, yüksek ergin ölümü) tanımlar. Seçenek B ve E, Tip III eğrisiyle (yüksek genç ölümü) ilişkilidir; ayrıca lojistik büyüme ($\frac{dN}{dt} = rN \left(1 - \frac{N}{K}\right)$) hayatta kalma eğrisi tipini doğrudan belirlemez. Bu kavramlar, popülasyon dinamiğini modellemede önemlidir.

Soru 3

Bir popülasyonda başlangıç birey sayısı 800, içe göç hızı yılda 120 birey ve dışa göç hızı yılda 80 bireydir. Bir yıl sonraki popülasyon büyüklüğü kaç olur?

  1. 840

    Doğru cevap
  2. B

    880

  3. C

    920

  4. D

    960

  5. E

    1000

Çözüm

Popülasyon büyüklüğündeki değişim, içe göç ve dışa göçün net etkisiyle hesaplanır. Net göç: $I - E = 120 - 80 = 40$ birey. Başlangıç popülasyonu: $N_0 = 800$. Bir yıl sonraki popülasyon: $N_1 = N_0 + (I - E) = 800 + 40 = 840$.

Popülasyon Ekolojisi konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Biyoloji dersinde popülasyon ekolojisi konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.