Soru 1
Bir öğretmen, otizmli bir öğrenciye el yıkama becerisini kazandırmak için biçimlendirme ve zincirleme yöntemlerini birlikte kullanacaktır. El yıkama, musluğu açma, sabunlama, durulama, kurulama gibi alt davranışlardan oluşur. Bu beceriyi öğretmek için biçimlendirme basamaklarını mantıksal sıraya koyduğunuzda aşağıdakilerden hangisi doğru olur?
- A
Hedef zinciri belirleme $\rightarrow$ İlk davranışı pekiştirme $\rightarrow$ Zincirdeki her adımı ayrı ayrı biçimlendirme $\rightarrow$ Tüm zinciri birleştirme $\rightarrow$ Tamamlanınca pekiştirme
- Doğru cevap
Hedef davranışı belirleme (el yıkama zinciri) $\rightarrow$ Başlangıç davranışını seçme (örn. musluğa yaklaşma) $\rightarrow$ Pekiştireçleri belirleme $\rightarrow$ Zincirdeki adımları küçük adımlarla biçimlendirme $\rightarrow$ Hedef zincire ulaşınca pekiştirme
- C
Zincirdeki adımları sıralama $\rightarrow$ Her adımı pekiştirme $\rightarrow$ Biçimlendirme adımlarını atlama $\rightarrow$ Doğrudan zinciri uygulatma
- D
Başlangıç davranışını seçme $\rightarrow$ Hedef davranışı belirleme $\rightarrow$ Zincirdeki adımları birleştirme $\rightarrow$ Pekiştireçleri belirleme $\rightarrow$ Küçük adımlarla ilerleme
- E
Pekiştireçleri belirleme $\rightarrow$ Zincirdeki tüm adımları aynı anda öğretme $\rightarrow$ Hedef davranışı belirleme $\rightarrow$ Başlangıç davranışını seçme
Çözüm
Zincirleme, bir davranış zincirinin öğretilmesidir ve biçimlendirme ile birleştirildiğinde, hedef davranış olarak zincirin tamamı belirlenir. Biçimlendirme basamakları: 1. Hedef davranış belirlenir (el yıkama zinciri), 2. Başlangıç davranışı seçilir (zincirin ilk adımı veya öğrencinin yapabildiği bir adım), 3. Pekiştireçler belirlenir, 4. Zincirdeki her adım, küçük adımlarla biçimlendirilir (örn. musluğu açma, sabun alma gibi adımlar ayrı ayrı pekiştirilerek öğretilir), 5. Hedef zincire ulaşılınca pekiştirme yapılır. Bu sıra, karmaşık becerilerin sistematik öğretimini sağlar.