İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Öğrenme Psikolojisi

Edimsel Koşullanma Temelleri (Skinner) Soru Çözümü

Edimsel Koşullanma Temelleri (Skinner), KPSS Öğrenme Psikolojisi hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Bir baba, çocuğunun odasını toplamadığı için onu azarlıyor ve bağırıyor. Bu durumda babanın uyguladığı ceza türü nedir ve gerekçesi?

  1. I. tip ceza, çünkü hoş olmayan bir uyaran (azarlama) eklenmiştir.

    Doğru cevap
  2. B

    II. tip ceza, çünkü hoş bir uyaran (odasını toplama özgürlüğü) çekilmiştir.

  3. C

    Olumlu pekiştirme, çünkü davranışı artırmak için hoş bir uyaran eklenmiştir.

  4. D

    Olumsuz pekiştirme, çünkü hoş olmayan bir uyaran çekilmiştir.

  5. E

    Sönme, çünkü davranış pekiştirilmemektedir.

Çözüm

Doğru cevap A şıkkıdır. I. tip ceza, istenmeyen davranışı azaltmak için hoş olmayan bir uyaranın eklenmesidir. Bu durumda azarlama ve bağırma, hoş olmayan uyaranlar olarak eklenmiştir. Diğer seçenekler yanlıştır: B şıkkı II. tip cezayı tanımlar, ancak burada hoş bir uyaran çekilmesi söz konusu değildir; C şıkkı olumlu pekiştirme, davranışı artırmak için hoş uyaran ekler; D şıkkı olumsuz pekiştirme, hoş olmayan uyaranın çekilmesiyle davranışı artırır; E şıkkı sönme, pekiştirecin kaldırılmasıyla davranışın azalmasıdır, ancak burada aktif bir ceza uygulanmıştır.

Soru 2

Edimsel koşullanmada, pekiştirme ve cezanın davranışın kalıcılığı üzerindeki etkilerini araştıran bir psikolog, aşağıdaki bulgulardan hangisine ulaşmış olabilir?

  1. Pekiştirme, davranışın sıklığını artırarak öğrenmeyi destekler ve davranış kalıcı hale gelir; ceza ise davranışı bastırır ama öğrenmeyi teşvik etmez, bu nedenle davranış ceza kaldırıldığında tekrar ortaya çıkabilir.

    Doğru cevap
  2. B

    Ceza, pekiştirmeye göre davranışı daha hızlı ve kalıcı olarak değiştirir.

  3. C

    Pekiştirme ve ceza, davranışın kalıcılığı üzerinde benzer etkilere sahiptir.

  4. D

    Ceza, özellikle II. tür ceza, davranışın kalıcı olarak öğrenilmesini sağlar.

  5. E

    Pekiştirme sadece kısa vadeli davranış değişiklikleri sağlar, ceza ise uzun vadeli etkilidir.

Çözüm

Psikolojik araştırmalar, pekiştirmenin davranışı güçlendirerek öğrenmeyi ve kalıcılığı sağladığını, cezanın ise davranışı bastırarak geçici bir azalmaya neden olduğunu göstermektedir. Ceza, davranışın nedenini öğretmediği için, ceza uygulaması durduğunda davranışın tekrarlanma olasılığı yüksektir. Bu nedenle, pekiştirme davranışın kalıcılığını artırırken, ceza genellikle geçici bir çözümdür.

Soru 3

Ahmet, sınav kaygısı yaşadığı için ders çalışmaktan kaçınır. Ancak, ders çalışmaya başladığında kaygısı azalır ve bu durum ders çalışma davranışını artırır. Bu örnekte, ders çalışma davranışının artması aşağıdakilerden hangisine örnektir?

  1. A

    Olumlu pekiştirme

  2. Olumsuz pekiştirme

    Doğru cevap
  3. C

    I. tür ceza (olumlu ceza)

  4. D

    II. tür ceza (olumsuz ceza)

  5. E

    Klasik koşullanma

Çözüm

Bu durum olumsuz pekiştirmeye örnektir. Kaygı itici bir uyarıcıdır; ders çalışma davranışı kaygıyı azalttığı (ortamdan çıkardığı) için, davranış güçlenir. Skinner'ın edimsel koşullanma teorisine göre, itici uyarıcının ortadan kalkması davranışı pekiştirir. Matematiksel olarak, davranış sıklığındaki artış $\Delta f > 0$ şeklinde ifade edilebilir.

Edimsel Koşullanma Temelleri (Skinner) konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Öğrenme Psikolojisi dersinde edimsel koşullanma temelleri (skinner) konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.