İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Fikih İslam Hukuku

Faiz ve Yasaklar Soru Çözümü

Faiz ve Yasaklar, KPSS Fikih İslam Hukuku hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Selem akdinde faize düşmemek için peşin ödeme şartı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bedelin tamamının peşin ödenmesi

    Doğru cevap
  2. B

    Bedelin en az yarısının peşin ödenmesi

  3. C

    Bedelin vadeli olarak ödenmesi

  4. D

    Peşin ödeme yapılmaması

  5. E

    Bedelin kısmen peşin, kısmen vadeli ödenmesi

Çözüm

Selem akdi, peşin para ile vadeli mal alımını içeren bir satış türüdür. Faizden kaçınmak için bedelin tamamının peşin ödenmesi şarttır. Bu, Hanefi mezhebi başta olmak üzere İslam hukukunda kabul edilen bir kuraldır. Kısmi veya vadeli ödemeler, belirsizlik (ğarar) ve faiz (riba) riski taşıdığından caiz değildir.

Soru 2

Ali, bir arabayı satın almak istiyor. Satıcı, peşin fiyatı $80000$ TL, 2 yıl vadeli fiyatı ise $96000$ TL olarak belirlemiştir. Aynı arabayı, Ali bankadan %8 yıllık faiz oranıyla kredi çekerek peşin alabilir. 2 yıl sonra bankaya ödeyeceği toplam tutar, kredi için faiz hesaplamasıyla belirlenir. Hangisi doğrudur?

  1. A

    Satıcının vadeli fiyatı faiz içerir, çünkü fark $16000$ TL'dir ve bu yıllık %10 faize eşittir: $$\frac{16000}{80000} / 2 = 0.10$$

  2. Bankanın kredisi faiz içerir, satıcının vadeli fiyatı ise vade farkı olabilir.

    Doğru cevap
  3. C

    Her iki durum da faiz içerir, çünkü zaman farkından kaynaklanan fazlalık vardır.

  4. D

    Hiçbiri faiz içermez, çünkü ikisi de ticari işlemdir.

  5. E

    Satıcının vadeli fiyatı vade farkıdır, banka kredisi ise faiz değildir.

Çözüm

Bu soruda, iki farklı finansman yöntemi karşılaştırılmaktadır. Satıcının vadeli fiyatı: peşin $80000$ TL, vadeli $96000$ TL, fark $16000$ TL. Yıllık faiz oranı hesaplanırsa: $$\frac{16000}{80000} / 2 = 0.10$$ veya %10'dur. Ancak, bu sadece matematiksel bir benzerliktir. İslam hukukunda, banka kredisi açıkça faiz (riba) içerir, çünkü borç para üzerinden fazlalık alınmaktadır. Satıcının vadeli fiyatı ise, eğer malın değer artışı, maliyetler veya piyasa şartları nedeniyle belirlenmişse, vade farkı olarak kabul edilebilir ve faiz sayılmayabilir. Anahtar fark, banka kredisinin borç para işlemi olması, satıcı işleminin ise mal satışı olmasıdır. Bu nedenle, doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 3

Hz. Peygamber'in "Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpayla, hurma hurmayla, tuz tuzla misli misline, elden ele satılır. Fazla veren veya fazla alan riba yapmış olur." hadisine göre, aşağıdaki durumlardan hangisinde riba al-fadl (fazlalık ribası) söz konusudur?

  1. A

    $5$ kg buğday karşılığında $5$ kg arpa peşin alışveriş

  2. $3$ kg hurma karşılığında $4$ kg hurma peşin alışveriş

    Doğru cevap
  3. C

    $2$ kg tuz karşılığında $2$ kg tuz vadeli alışveriş

  4. D

    $1$ kg altın karşılığında $1.1$ kg gümüş peşin alışveriş

  5. E

    $10$ kg buğday karşılığında $10$ kg buğday peşin alışveriş

Çözüm

Riba al-fadl, aynı cins malların eşit olmayan miktarlarda peşin olarak değiş tokuş edilmesi durumunda ortaya çıkar. Hadiste belirtildiği gibi, aynı cinsten mallar (örneğin hurma) eşit miktarda ve peşin olarak alınıp satılmalıdır. Seçenek B'de, $3$ kg hurma karşılığında $4$ kg hurma peşin alışveriş yapıldığı için, fazlalık ($1$ kg) riba al-fadl oluşturur. Diğer seçeneklerde ise ya farklı cins mallar veya eşit miktarlar söz konusudur, bu nedenle riba al-fadl yoktur.

Faiz ve Yasaklar konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Fikih İslam Hukuku dersinde faiz ve yasaklar konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.