Fiilde Çatı Soru Çözümü

İşteş çatı, fiilin "-ş" eki almasıyla oluşur ve iki anlamı vardır: birlikte yapma veya karşılıklı yapma. A seçeneğindeki "koşuştular" fiili, "koş-" köküne "-ş" eki getirilerek oluşturulmuştur ve çocukların birlikte koşmasını ifade ettiği için birlikte yapma anlamı taşır. B seçeneğindeki "tartıştılar" ise karşılıklı yapma anlamındadır. Diğer seçeneklerde işteş çatı bulunmaz: C'de "temizlendi" edilgen, D'de "oldu" geçişsiz, E'de "sarardı" dönüşlü veya ettirgendir.

Dönüşlü fiillerde, özne hem eylemi yapan hem de eylemden etkilenendir. E seçeneğindeki "giyindi" fiilinin öznesi "Ayşe"dir. Ayşe, giyinme eylemini kendisine yapmakta ve bu eylemden etkilenmektedir. Diğer seçeneklerde: A'da "oynadı" etken ve geçişsiz, özne eylemden etkilenmiyor; B'de "kapatıldı" edilgen, özne eylemden etkileniyor ama eylemi yapan belli değil; C'de "kalkar" etken ve geçişsiz; D'de "içti" etken ve geçişli, nesne "sütü" olduğu için özne eylemden etkilenmiyor.

Oldurgan fiil, aslında geçişsiz olan bir fiilin '-t' veya '-r' ekleriyle geçişli hale getirilmesidir. Parçada 'ısıtarak' fiili, geçişsiz olan 'ısı-' fiiline '-t-' eki getirilerek oluşturulmuştur ve 'bir şeyi ısıtmak' anlamına gelir. Diğer şıklar: 'suladı' (geçişli, ettirgen değil), 'öğretti' (geçişli, ettirgen), 'çaldı' (geçişli, oldurgan/ettirgen değil), 'aldırdı' (geçişli, ettirgen).