İçeriğe geç
OptikOptik.
LGS · Türkçe

Fiilde Çatı Soru Çözümü

Fiilde Çatı, LGS Türkçe hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

"Ahmet kitabı okudu." cümlesi etken çatılıdır. Anlamını koruyarak edilgen çatılı hale getirildiğinde hangisi doğrudur?

  1. Kitap okundu.

    Doğru cevap
  2. B

    Kitap Ahmet okundu.

  3. C

    Okundu kitap.

  4. D

    Ahmet okunmuştur kitap.

  5. E

    Kitap okunur Ahmet.

Çözüm

Etken çatılı cümlede, özne (Ahmet) işi yapan, nesne (kitap) işten etkilenendir. Edilgen çatıya çevirirken, nesne özne konumuna geçer ve fiil edilgen hale getirilir (-ıl, -il, -ul, -ül ekleri). "Ahmet kitabı okudu." cümlesinin edilgen hali "Kitap okundu." şeklindedir. Diğer seçeneklerde ya fiil çatısı hatalı ya da anlam bozulmuştur.

Soru 2

'Ben kitabı okudum ve beğenildi.' cümlesindeki anlatım bozukluğunu gidermek için aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?

  1. A

    A) 'okudum' yerine 'okundu' kullanılmalıdır.

  2. B) 'beğenildi' yerine 'beğendim' kullanılmalıdır.

    Doğru cevap
  3. C

    C) Cümle 'Kitap okundu ve beğenildi.' şeklinde olmalıdır.

  4. D

    D) 've' bağlacı kaldırılıp iki ayrı cümle kurulmalıdır.

  5. E

    E) Hiçbiri

Çözüm

B seçeneği doğrudur. Cümledeki anlatım bozukluğu, fiillerin çatı uyumsuzluğundan kaynaklanır: 'okudum' etken bir fiilken (öznesi 'ben'), 'beğenildi' edilgen bir fiildir (öznesi belirsiz). Bozukluğu gidermek için, ikinci fiil de etken yapılarak özne uyumu sağlanmalıdır. 'beğenildi' yerine 'beğendim' kullanılırsa, her iki fiil de 'ben' öznesine bağlanır ve anlatım düzgün olur.

Soru 3

Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki fiil, nesne almadığı halde başına 'onu' zamiri getirilebilen geçişli bir fiildir?

  1. A

    Çocuk uyuyor.

  2. Öğrenci okuyor.

    Doğru cevap
  3. C

    Kuş uçuyor.

  4. D

    Ağaç büyüyor.

  5. E

    Su akıyor.

Çözüm

Okuyor fiili 'okumak' kökünden gelir ve geçişlidir. Cümlede nesne yoktur, ancak 'Onu okuyor.' şeklinde kullanılabilir. Diğer fiiller (uyumak, uçmak, büyümek, akmak) geçişsizdir ve 'onu' ile kullanılamaz.

Fiilde Çatı konusunu uygulamada çöz

Optik'te LGS Türkçe dersinde fiilde çatı konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.