İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Türkçe Öğretmenliği

Karahanlı ve Harezm Türkçesi Soru Çözümü

Karahanlı ve Harezm Türkçesi, KPSS Türkçe Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Nehcü'l Feradis (Cennetlerin Açık Yolu) eserinde aşağıdaki kelimelerden hangisi Arapça kökenlidir?

  1. A

    A) at (isim, ad)

  2. B

    B) aydın (açık, parlak)

  3. C) rahmet (merhamet, acıma)

    Doğru cevap
  4. D

    D) yürek (kalp, gönül)

  5. E

    E) köngül (gönül, kalp)

Çözüm

Açıklama: Nehcü'l Feradis, Harezm Türkçesi dönemine ait bir eserdir ve bu dönemde Arapça kökenli kelimeler artış göstermiştir. "rahmet" kelimesi Arapça kökenli (raḥma) olup "merhamet, acıma" anlamındadır. Diğer seçeneklerin kökenleri şöyledir:

  • A) at: Eski Türkçe kökenli (at).
  • B) aydın: Eski Türkçe kökenli (aydın).
  • D) yürek: Eski Türkçe kökenli (yürek).
  • E) köngül: Eski Türkçe kökenli (köngül).

Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 2

Aşağıdaki cümle örneklerinden hangisi, Divan-ı Hikmet'in halk diline yakınlığını en iyi şekilde yansıtan bir yapı içerir?

  1. A

    “Hakikat-i vücud, mevcudatın esrarına vakıf olanlar içindir.”

  2. “Ey dost, gel iman et, kalbin temiz olsun, gönül huzuru bul.”

    Doğru cevap
  3. C

    “Devlet idaresinde adalet, hikmetle mümkündür.”

  4. D

    “Lugat-ı Farisi ve Arabi ile mücehhez metinler mühimdir.”

  5. E

    “İlmi ledün, ehl-i dilin mahremidir.”

Çözüm

Divan-ı Hikmet'te, halka hitap etmek amacıyla basit, direkt ve öğretici cümleler kullanılmıştır. “Ey dost, gel iman et, kalbin temiz olsun, gönül huzuru bul.” cümlesi, sade Türkçe, hitap şekli ve günlük yaşama dair öğütler içerir, bu da halk diline yakınlığı gösterir. Diğer şıklar, daha ağır, edebi veya yabancı dillerden etkilenmiş yapılar içerir ve Kutadgu Bilig gibi eserlerle daha uyumludur.

Soru 3

Aşağıdaki metin parçasını okuyunuz:

"Bu dünya fanidir, ölüm herkesin başına gelecektir. İnsan iyi işler yapmalı, ahiret için hazırlıklı olmalıdır."

Metindeki anahtar kavramlardan yola çıkarak, bu metnin ait olduğu eser aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kutadgu Bilig

  2. B

    Divanü Lügati't-Türk

  3. Atabetü'l-Hakayık

    Doğru cevap
  4. D

    Kısasü'l-Enbiya

  5. E

    Nehcü'l-Feradis

Çözüm

Metin, dünyanın faniliği, ölüm ve ahiret hazırlığı gibi ahlaki ve dini öğütler içermektedir. Bu temalar, Karahanlı Türkçesi döneminde yazılan ve Edip Ahmet Yükneki tarafından kaleme alınan Atabetü'l-Hakayık eserinin ana konularıdır. Eser, İslami değerler çerçevesinde erdemli yaşamayı öğütler, bu nedenle metin bu esere aittir. Diğer seçeneklerde: Kutadgu Bilig devlet yönetimini, Divanü Lügati't-Türk sözlük bilgisini, Kısasü'l-Enbiya peygamber kıssalarını, Nehcü'l-Feradis ise dini hikayeleri konu alır.

Karahanlı ve Harezm Türkçesi konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Türkçe Öğretmenliği dersinde karahanlı ve harezm türkçesi konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

Türkçe Öğretmenliği — diğer konular

Tümünü gör