İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Muhasebe

Özkaynak İşlemleri Soru Çözümü

Özkaynak İşlemleri, KPSS Muhasebe hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Bir anonim şirket, ana sözleşmesi gereği dönem karının %20'sini statü yedekleri olarak ayırmıştır. Dönem karı 100.000 TL ise bu işlemin doğru muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    689 Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hs. / 520 Statü Yedekleri Hs. (100.000 TL × 0,20 = 20.000 TL)

  2. B

    570 Geçmiş Yıllar Karları Hs. / 520 Statü Yedekleri Hs. (100.000 TL × 0,20 = 20.000 TL)

  3. 690 Dönem Karı veya Zararı Hs. / 520 Statü Yedekleri Hs. (100.000 TL × 0,20 = 20.000 TL)

    Doğru cevap
  4. D

    691 Dönem Net Karı veya Zararı Hs. / 520 Statü Yedekleri Hs. (100.000 TL × 0,20 = 20.000 TL)

  5. E

    770 Genel Yönetim Giderleri Hs. / 520 Statü Yedekleri Hs. (100.000 TL × 0,20 = 20.000 TL)

Çözüm

Statü yedekleri, ana sözleşme hükümleri gereği dönem karından ayrılan zorunlu yedeklerdir. Muhasebeleştirilmesinde, dönem karı hesabından (690 Dönem Karı veya Zararı Hs.) çıkarılır ve özkaynak hesabı olan 520 Statü Yedekleri hesabına aktarılır. Formül: $$\text{Ayrılan Tutar} = 100.000 \times 0,20 = 20.000 \text{ TL}$$ Diğer seçenekler yanlıştır çünkü: A şıkkı gider kaydıdır, B şıkkı geçmiş yıl karından ayırma yapar, D şıkkı net kar hesabını kullanır (brüt kar değil), E şıkkı ise gider kaydıdır.

Soru 2

Bir anonim şirket, ortaklarına nakit iade ederek sermayesini 150.000 TL azaltmıştır. Bu işlemin muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sermaye Hesabı borç 150.000 TL / Kasa Hesabı alacak 150.000 TL

    Doğru cevap
  2. B

    Kasa Hesabı borç 150.000 TL / Sermaye Hesabı alacak 150.000 TL

  3. C

    Sermaye Hesabı borç 150.000 TL / Kar Yedekleri Hesabı alacak 150.000 TL

  4. D

    Geçmiş Yıl Karları Hesabı borç 150.000 TL / Sermaye Hesabı alacak 150.000 TL

  5. E

    Sermaye Hesabı borç 150.000 TL / Bankalar Hesabı alacak 150.000 TL (bankadan ödeme yapılmışsa)

Çözüm

Ortaklara nakit iadesi yoluyla sermaye azaltımında, sermaye hesabı azalır ve kasa veya banka hesabı azalır. Muhasebe kaydında, sermaye hesabı borçlandırılır (çünkü özkaynak azalır) ve kasa hesabı alacaklandırılır (çünkü varlık azalır). Seçenek A bu kaydı doğru şekilde yansıtır. Diğer şıklar hatalıdır: B'de kayıt ters, C ve D'de yanlış hesaplar kullanılmış, E'de ise banka hesabı alacaklandırılabilir ama bu durumda soruda kasa belirtildiği için A daha uygundur, ancak E de genel olarak doğru olabilir, fakat soru spesifik olarak nakit iadesini vurguladığı için A kesin doğrudur.

Soru 3

Bir şirketin ödenmiş sermayesi 3.000.000 TL, yılsonu net karı 1.000.000 TL'dir. Mevcut yasal yedekler toplamı 1.500.000 TL'dir. TTK'ya göre I. tertip yasal yedek akçe tutarı ne olmalıdır?

  1. A

    200.000 TL

  2. 0 TL

    Doğru cevap
  3. C

    150.000 TL

  4. D

    300.000 TL

  5. E

    1.000.000 TL

Çözüm

TTK Madde 519'a göre, yasal yedek akçe, ödenmiş sermayenin %50'sine ulaşıncaya kadar yıllık net karlardan ayrılır. Bu durumda, mevcut yasal yedekler 1.500.000 TL, ödenmiş sermayenin %50'si ise:

$$0.50 \times 3.000.000 = 1.500.000 \text{ TL}$$

Yasal yedekler zaten %50 seviyesine ulaştığı için, şirketin I. tertip yasal yedek akçe ayırması zorunlu değildir. Dolayısıyla, tutar 0 TL olmalıdır.

Özkaynak İşlemleri konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Muhasebe dersinde özkaynak işlemleri konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.