İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Kamu Yönetimi

Türk Siyasal Hayatı: Cumhuriyet Soru Çözümü

Türk Siyasal Hayatı: Cumhuriyet, KPSS Kamu Yönetimi hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Anavatan Partisi'nin (ANAP) 1983 seçimleri sonrasında benimsediği 'Dört Eğilim' politikası, hangi siyasi eğilimlerin sentezini hedeflemiştir?

  1. A

    Muhafazakarlık, Liberalizm, Milliyetçilik, Sosyal Demokrasi

  2. B

    Muhafazakarlık, Sosyalizm, Milliyetçilik, Liberalizm

  3. Muhafazakarlık, Liberalizm, Milliyetçilik, Sosyal Adalet

    Doğru cevap
  4. D

    Liberalizm, Milliyetçilik, Sosyal Adalet, İslamcılık

  5. E

    Muhafazakarlık, Milliyetçilik, Sosyal Adalet, Merkeziyetçilik

Çözüm

'Dört Eğilim' politikası, ANAP'ın kurucusu Turgut Özal tarafından, 12 Eylül darbesi sonrası siyasi yasaklar döneminde farklı toplumsal kesimleri bir araya getirmek amacıyla geliştirilmiştir. Bu eğilimler: muhafazakarlık (geleneksel değerlere bağlılık), liberalizm (ekonomik serbestlik ve bireysel özgürlükler), milliyetçilik (ulusal birlik ve bağımsızlık) ve sosyal adalet (toplumsal dengelerin korunması) olarak tanımlanır. Sosyal demokrasi veya İslamcılık gibi diğer eğilimler bu politikada yer almaz, bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 2

1982 Anayasası'nın geçici 4. maddesi, siyasi partiler ve siyasetçiler üzerinde önemli kısıtlamalar getirmiştir. Aşağıdakilerden hangisi, bu maddenin içeriği ve sonrasındaki gelişmelerle ilgili olarak doğru bir ifadedir?

  1. A

    Bu madde, 12 Eylül 1980 darbesi öncesindeki tüm siyasi partilerin yeniden kurulmasını yasaklamıştır.

  2. Geçici 4. madde, 1987 yılında yapılan bir referandumla kaldırılmıştır.

    Doğru cevap
  3. C

    Bu madde yalnızca sendikaları kısıtlamış, siyasi partileri etkilememiştir.

  4. D

    Geçici 4. madde, anayasanın kalıcı hükümleri arasında yer almaktadır ve hâlâ yürürlüktedir.

  5. E

    Bu madde, 12 Eylül darbesi sonrasında kurulan siyasi partilere özel ayrıcalıklar tanımıştır.

Çözüm

1982 Anayasası'nın geçici 4. maddesi, 12 Eylül 1980 askerî darbesinden önceki siyasi partilerin yönetici ve denetçilerine 5 ila 10 yıl süreyle siyaset yasağı getirmiştir. Bu yasak, 6 Eylül 1987'de yapılan referandumla kaldırılmıştır. Diğer şıklar yanlıştır: Madde tüm partilerin yeniden kurulmasını yasaklamamış (sadece belirli kişilere yasak getirmiştir), sendikaları doğrudan kısıtlamamış, geçici bir madde olduğu için kalıcı değildir ve yeni partilere ayrıcalık tanımamıştır. Bu, anayasanın siyasi hayatı askerî vesayet altında tutma çabasını yansıtır.

Soru 3

15 Temmuz sonrası OHAL KHK'lerinin Türk siyasal hayatına etkilerinden biri, kamu yönetiminde yaşanan değişikliklerdir. Bu bağlamda, aşağıdakilerden hangisi OHAL sürecinde KHK'lerle yapılan düzenlemelerin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır?

  1. A

    Kamu personel rejiminde, KHK'lerle yapılan atama ve görevden alma işlemlerinin idari yargı denetimine tabi olması.

  2. B

    Yerel yönetimlerin yetkilerinin artırılarak, OHAL KHK'leriyle valiliklerin kaldırılması.

  3. OHAL KHK'leriyle, darbe girişimiyle ilişkilendirilen kişi ve kurumlara yönelik geniş çaplı ihraç ve kapatma kararlarının alınması.

    Doğru cevap
  4. D

    OHAL KHK'lerinin, sadece askeri alanı düzenleyip, sivil idareyi etkilememesi.

  5. E

    TBMM'nin, OHAL KHK'lerini her durumda reddederek, yürütmenin yetkilerini sınırlaması.

Çözüm

Doğru cevap C seçeneğidir. OHAL sürecinde, 667 sayılı KHK ile başlayan bir dizi kararname, darbe girişimiyle bağlantılı olduğu iddia edilen kamu personeli, öğretmenler, akademisyenler ve diğer çalışanların görevden alınmasını, ayrıca dernek, vakıf ve medya kuruluşlarının kapatılmasını içermiştir. Bu, siyasal hayatta geniş çaplı bir tasfiye olarak etki yaratmıştır. Diğer seçenekler hatalıdır: A seçeneği, idari yargı denetiminden bahsederken, KHK'lerle yapılan işlemler özel düzenlemelere tabi olabilir; B seçeneği, valiliklerin kaldırılmasını iddia ederken, OHAL uygulamalarında böyle bir durum olmamıştır; D seçeneği, sadece askeri alanı düzenlediğini söylerken, KHK'ler sivil idareyi de kapsamıştır; E seçeneği, TBMM'nin sürekli reddini iddia ederken, pratikte birçok KHK onaylanmıştır.

Türk Siyasal Hayatı: Cumhuriyet konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Kamu Yönetimi dersinde türk siyasal hayatı: cumhuriyet konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.