İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Kamu Yönetimi

İnsan Hakları ve Özgürlükler Soru Çözümü

İnsan Hakları ve Özgürlükler, KPSS Kamu Yönetimi hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Bir kişi, işlendiği zaman yürürlükte olan kanunda suç olarak tanımlanmayan bir fiil nedeniyle mahkum edilmiştir. Bu durum, suç ve cezaların kanuniliği ilkesi bağlamında aşağıdaki temel hak kategorilerinden hangisinin ihlali olarak değerlendirilir?

  1. Negatif statü hakları (koruyucu haklar) kapsamında, kişi güvenliği ve özgürlüğünün ihlali.

    Doğru cevap
  2. B

    Pozitif statü hakları (isteme hakları) kapsamında, sosyal güvenlik hakkının ihlali.

  3. C

    Aktif statü hakları (katılma hakları) kapsamında, seçme ve seçilme hakkının ihlali.

  4. D

    Sosyal haklar kapsamında, çalışma hakkının ihlali.

  5. E

    Ekonomik haklar kapsamında, mülkiyet hakkının ihlali.

Çözüm

Suç ve cezaların kanuniliği ilkesi, negatif statü hakları (koruyucu haklar) içinde yer alır. Bu haklar, devletin müdahale etmemesi gereken alanları kapsar ve kişi özgürlüğü, güvenliği gibi temel hakları korur. Verilen örnekte, geriye yürümezlik ilkesi ihlal edilerek keyfî bir ceza uygulanmıştır, bu da kişinin güvenliğini ve özgürlüğünü ihlal eder. Diğer şıklar, farklı hak kategorilerini ifade etmektedir.

Soru 2

Kamulaştırma işleminde, mülkiyet hakkının kamu yararı amacıyla sınırlandırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi Anayasa'ya ve ilgili mevzuata uygundur?

  1. Kamulaştırmada tazminat, malın piyasa değeri üzerinden ve peşin olarak ödenmelidir.

    Doğru cevap
  2. B

    Kamulaştırma kararı sadece idari makamlarca alınabilir, yargısal onay gerekmez.

  3. C

    Kamu yararı kararı, sadece yerel yönetimler tarafından verilebilir.

  4. D

    Kamulaştırma işlemi, malikin rızası olmadan hiçbir zaman yapılamaz.

  5. E

    Tazminat miktarı, kamulaştıran idarenin takdirine bağlı olarak belirlenir.

Çözüm

Anayasa'nın 46. maddesine göre, kamulaştırmada gerçek karşılığının (piyasa değeri) ve peşin ödenmesi esastır. Diğer seçenekler yanlıştır: Kamulaştırma kararları yargı denetimine tabidir, kamu yararı kararı merkezi veya yerel idarelerce verilebilir, kamulaştırma malikin rızası aranmaksızın yapılabilir, ve tazminat idarenin takdirine bırakılmaz.

Soru 3

Anayasa'nın temel hak ve özgürlükleri düzenleyen maddelerinde 'kanunla sınırlama' öngörülmesi, Jellinek'in tasnifindeki hakların hangi özelliği ile doğrudan ilişkilidir?

  1. A

    Negatif statü haklarının sınırsız olması

  2. B

    Pozitif statü haklarının devlete pozitif yükümlülük getirmesi

  3. C

    Aktif statü haklarının siyasi sistemle bağlantılı olması

  4. D

    Temel hakların ancak anayasal güvenceyle korunabilmesi

  5. Devletin müdahale yetkisinin sınırlandırılması

    Doğru cevap

Çözüm

Anayasa'nın $13$. maddesi, temel hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceğini belirtir. Bu, özellikle Jellinek'in tasnifindeki negatif statü hakları için geçerlidir, çünkü bu haklar devletin müdahalesine karşı korunurken, sınırlamalar devletin müdahale yetkisini belirli koşullarla sınırlandırır. Dolayısıyla, 'kanunla sınırlama' öngörüsü, devletin müdahale yetkisinin sınırlandırılması ile doğrudan ilişkilidir. Diğer seçenekler: negatif statü hakları sınırsız değildir (A yanlış), pozitif statü hakları devlete yükümlülük getirir (B doğru ama sorunun odak noktası değil), aktif statü hakları siyasi sistemle bağlantılıdır (C doğru ama ilgisiz), D ise genel bir ifadedir.

İnsan Hakları ve Özgürlükler konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Kamu Yönetimi dersinde insan hakları ve özgürlükler konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

Kamu Yönetimi — diğer konular

Tümünü gör