Soru 1
Piaget'in bilişsel gelişim teorisinde, dengeleme süreci adaptasyonun (özümseme ve uyumsama) düzenleyicisi olarak işlev görür. Bu sürecin sürekli kesintiye uğraması, şema oluşumu ve gelişimi üzerinde nasıl bir etki yaratır? Aşağıdakilerden hangisi bu durumun en doğru analizidir?
- Doğru cevap
Şema oluşumu yavaşlar veya duraklar, çünkü dengeleme olmadan yeni bilgiler şemalara entegre edilemez ve mevcut şemalar güncellenemez.
- B
Şema oluşumu hızlanır, çünkü kesintiler bireyi daha fazla şema oluşturmaya zorlar.
- C
Şema oluşumu rastgele ve düzensiz hale gelir, ancak toplam şema sayısı artar.
- D
Şema oluşumu yalnızca basit şemalarla sınırlı kalır, karmaşık şemalar etkilenmez.
- E
Şema oluşumu tamamen dış faktörlere bağımlı hale gelir, içsel süreçlerin rolü kalmaz.
Çözüm
Piaget'e göre, şemalar bilişsel yapılar olup, dengeleme süreci aracılığıyla sürekli olarak özümseme ve uyumsama yoluyla geliştirilir. Dengeleme sürekli kesintiye uğrarsa, adaptasyon bozulur: birey yeni bilgileri özümseyemez (şemalara ekleyemez) veya uyumsayamaz (şemaları değiştiremez). Bu nedenle, şema oluşumu yavaşlar veya duraklar, çünkü bilişsel sistem dengelenemez. Seçenek A bu analizi doğru yansıtır; diğer seçenekler ise yanlıştır—örneğin, B ve C dengelemenin olumlu etkilerini abartır, D ve E ise Piaget'in içsel süreçlere vurgusunu ve şemaların karmaşıklığını göz ardı eder.