Soru 1
Ahmet, Kohlberg'in Ahlak Gelişimi kuramına göre Saf Çıkarcı (Bireysel Çıkar ve Alışveriş) eğilimi gösteren bir bireydir. Bir gün araba kullanırken kırmızı ışıkta geçtiğini fark eder ve trafik polisi tarafından durdurulur. Ahmet'in bu durumda en olası düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Doğru cevap
"Ceza alacağım için endişeleniyorum, bu yüzden bir anlaşma yapmaya çalışmalıyım."
- B
"Kurallara uymak toplumun düzeni için önemlidir, bu yüzden hatalı davrandım."
- C
"Bu kural adil değil, çünkü trafik akışını engelliyor."
- D
"Polisin bana dürüst davranmasını beklerim, bu yüzden itiraf etmeliyim."
- E
"Başkalarının haklarını ihlal ettiğim için vicdan azabı çekiyorum."
Çözüm
Saf Çıkarcı eğilim (Kohlberg'in Gelenek Öncesi düzeyinde, 2. evre), bireyin ceza ve ödül mekanizmalarına odaklandığı, "Sen bana yardım et, ben de sana yardım edeyim" mantığıyla hareket ettiği bir aşamadır. Ahmet, trafik polisi tarafından durdurulduğunda, ceza almaktan kaçınmak veya avantaj sağlamak için bir anlaşma yapmaya çalışması bu evrenin tipik davranışıdır. Diğer seçenekler farklı ahlaki düzeylere aittir: Şık B Geleneksel düzey (Kural ve Düzen Eğilimi), Şık C Gelenek Sonrası düzey (Toplumsal Sözleşme Eğilimi), Şık D Geleneksel düzey (Kişiler Arası Uyum), Şık E Gelenek Sonrası düzey (Evrensel İlkeler).