Anlatım Bozuklukları, ALES Türkçe hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.
"Yazar, romanını tanıttı ve imzaladı." cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Dolaylı tümleç eksikliği
Özne eksikliği
Nesne eksikliği
Yüklem uyumsuzluğu
Gereksiz sözcık kullanımı
Çözüm
"tanıttı" fiili, bir şeyi birine tanıtmak anlamında dolaylı tümleç alması gerekir. Cümlede romanını kime tanıttığı belirtilmediği için dolaylı tümleç eksikliği vardır. "Okurlara tanıttı" şeklinde düzeltilebilir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, zamir eksikliği nedeniyle cümlenin anlamı tamamen değişmektedir?
Arkadaşım, beni arayıp yardım istedi.
Öğretmen, ödevini zamanında teslim etmesini söyledi.
Annem, kardeşimi benden daha çok seviyor.
Müdür, toplantıya katılması gerektiğini iletti.
Çocuk, oyuncağını bulamayınca ağlamaya başladı.
Çözüm
Doğru cevap C şıkkıdır. "Annem, kardeşimi benden daha çok seviyor." cümlesinde, zamir eksikliği olmamasına rağmen benzer bir durum analiz edilebilir: Eğer cümlede benden yerine bir zamir eksik olsaydı (örn. "Annem, kardeşimi ondan daha çok seviyor."), anlam tamamen değişirdi çünkü benden ile annenin kimi sevdiği (kardeşimi mi, beni mi) belirginken, zamir eksikliği halinde bu karşılaştırma belirsizleşir. Bu soru, zamir eksikliğinin anlamı nasıl kökten değiştirebileceğini vurgulamak için tasarlanmıştır; diğer şıklarda zamir eksikliği böyle bir anlam kaymasına yol açmaz veya cümleler zaten açıktır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, "neredeyse" ve "tamamen" sözcüklerinin birlikte kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
O, neredeyse tamamen bitirdiği kitabı arkadaşına verdi.
Neredeyse her gün aynı şeyi yapıyoruz.
Tamamen doğru olduğuna eminim.
Bu iş neredeyse bitti.
Tamamen bitirmek üzereyiz.
Çözüm
A şıkkında "neredeyse" (yaklaşık olarak) ve "tamamen" (bütünüyle) sözcükleri birlikte kullanılmıştır. Bu sözcükler anlamca çeliştiği için cümlede anlatım bozukluğu oluşmuştur. Diğer şıklarda bu iki sözcük birlikte kullanılmamıştır.
Optik'te ALES Türkçe dersinde anlatım bozuklukları konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.
