Soru 1
Püskürük, tortul ve başkalaşım kayaçlarının yer şekillerinin oluşumundaki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A
Püskürük kayaçlar sadece dış kuvvetlerle şekillenir.
- B
Tortul kayaçlar iç kuvvetlerin hakim olduğu süreçlerle oluşur.
- Doğru cevap
Başkalaşım kayaçlar, diğer kayaç türlerine göre erozyona daha dayanıklıdır ve bu nedenle yüksek dağların çekirdeğini oluşturur.
- D
Tüm kayaç türleri aynı hızda aşınır.
- E
Tortul kayaçlar volkanik faaliyetlerle oluşur.
Çözüm
Başkalaşım kayaçlar, yüksek ısı ve basınç altında (iç kuvvetler) oluşur ve genellikle daha sert ve kompakt yapıdadır, bu da erozyona karşı daha dayanıklı olmalarını sağlar. Bu özellikleri nedeniyle, sıradağların çekirdek kısımlarında sıklıkla başkalaşım kayaçlar bulunur ve yer şekillerinin uzun süreli korunmasına katkıda bulunur. Diğer şıklar yanlıştır: püskürük kayaçlar iç kuvvetlerle oluşur, tortul kayaçlar dış kuvvetlerle oluşur, kayaçların aşınma hızları farklıdır, ve tortul kayaçlar volkanik değil sedimanter süreçlerle oluşur.