İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Sosyal Bilgiler

Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü

Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı, YKS Sosyal Bilgiler hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Montesquieu'nün "Kanunların Ruhu" adlı eserinde öne sürdüğü kuvvetler ayrılığı ilkesi, mutlak monarşileri nasıl etkilemiştir? Bu ilkenin, 18. yüzyılda Osmanlı Devleti'ndeki merkezi yönetim anlayışına temel eleştirisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Kuvvetler ayrılığı, mutlak monarşilerde yürütme gücünün daha da güçlenmesini sağlamış, Osmanlı'da ise padişahın yetkilerinin sınırlandırılması yönünde bir talep doğurmuştur.

  2. Bu ilke, mutlak monarşilerin keyfi yönetimini sınırlandırarak anayasal sistemlere yol açmış; Osmanlı'da ise tek elde toplanan gücün (padişah) denetimsiz kalmasına bir eleştiri getirmiştir.

    Doğru cevap
  3. C

    Kuvvetler ayrılığı, mutlak monarşileri tamamen ortadan kaldırmış, Osmanlı'da da derhal laik bir yapıya geçilmesini zorunlu kılmıştır.

  4. D

    İlke, mutlak monarşilerde dini otoritenin güçlenmesine neden olmuş, Osmanlı'da ise şeyhülislamın yetkilerinin artırılması yönünde etki yapmıştır.

  5. E

    Bu ilke, mutlak monarşilerin ekonomik politikalarını iyileştirmiş, Osmanlı'da ise merkantilist uygulamaların benimsenmesine katkı sağlamıştır.

Çözüm

Doğru cevap B şıkkıdır. Montesquieu, kuvvetler ayrılığı ilkesiyle (yasama, yürütme, yargı) mutlak monarşilerin keyfi ve denetimsiz yönetimini eleştirmiş, bu da Avrupa'da anayasal monarşilere geçişi hızlandırmıştır. Osmanlı Devleti'nde ise 18. yüzyılda, padişahın mutlak otoritesi (merkezi yönetim) devam etmekteydi; kuvvetler ayrılığı fikri, Osmanlı aydınları tarafından, padişahın sınırsız gücünün denetlenememesine yönelik bir eleştiri olarak algılanmış ve sonraki reform hareketlerinde (örneğin Tanzimat) etkili olmuştur. Diğer şıklar, tarihsel gerçeklikle örtüşmemektedir.

Soru 2

Coğrafi Keşifler sonrasında, Osmanlı ekonomisinde 'dış ticaret açığı' sorunu ortaya çıkmıştır. Bu sorunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Osmanlı'nın Avrupa'dan ithal ettiği mamul mallara ödediği paranın, ihraç ettiği hammaddelerden elde ettiği geliri aşması

    Doğru cevap
  2. B

    B) Osmanlı'nın askeri harcamalarını artırması ve bütçe açığı vermesi

  3. C

    C) Yeni ticaret yollarının Osmanlı topraklarını tamamen bypass etmesi

  4. D

    D) Osmanlı parasının sürekli değer kaybetmesi ve enflasyon yaşanması

  5. E

    E) Lonca teşkilatının esnafı aşırı koruması ve üretimin düşmesi

Çözüm

Coğrafi Keşifler ve ardından gelen süreçte, Avrupa'da merkantilist politikalar ve sanayileşme başlamış, Osmanlı ise geleneksel ekonomi yapısını korumuştur. Bu durumda, Osmanlı Avrupa'dan pahalı mamul mallar ithal ederken (örneğin kumaş, silah), karşılığında daha ucuz hammaddeler (pamuk, yün, hububat) ihraç etmiştir. Bu ticaret dengesizliği, Osmanlı'nın dış ticaret açığı vermesine neden olmuştur. Diğer seçenekler:

  • B) Askeri harcamalar artmış olsa da, bu doğrudan dış ticaret açığının birincil nedeni değildir.
  • C) Yeni yollar Osmanlı'yı kısmen bypass etmiş olsa da, tamamen değil; asıl sorun ticaretin yapısının değişmesidir.
  • D) Para değer kaybı ve enflasyon, dış ticaret açığının bir sonucu olabilir, ancak temel nedeni değildir.
  • E) Loncaların katı kuralları üretimi olumsuz etkilemiş olsa da, bu doğrudan dış ticaret açığıyla ilgili değildir.

Soru 3

Avrupa'da burjuva sınıfının yükselişi ile Rönesans'ın finansmanı arasındaki ilişkiyi en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Burjuvaların ekonomik başarısı, sanat ve bilimin özerkleşmesini finanse ederek Rönesans'ın temelini atmıştır.

    Doğru cevap
  2. B

    Burjuvalar, kilisenin sanat üzerindeki tekelini kırmak için doğrudan siyasi mücadeleye girişmiştir.

  3. C

    Burjuvalar, tarımsal verimliliği artırarak elde ettikleri fazla ürünle Rönesans'ı desteklemiştir.

  4. D

    Burjuvalar, sadece kendi şehir devletlerinde sanatı finanse etmiş, bu da Rönesans'ın yerel kalmasına neden olmuştur.

  5. E

    Burjuvalar, monarşilere borç vererek onların sanat himayesini dolaylı yoldan finanse etmiştir.

Çözüm

Burjuva sınıfının ticaret ve bankacılık yoluyla elde ettiği ekonomik güç, sanatçıların ve bilim insanlarının kilise veya monarşi gibi geleneksel patronlardan bağımsız olarak çalışmalarını sağlamıştır. Bu finansal destek, Rönesans'ın özerk ve yenilikçi karakterini güçlendirmiştir. Diğer şıklar yanıltıcıdır: burjuvalar doğrudan siyasi mücadeleye girişmemiş, tarımsal verimlilik ana finansman kaynağı değildi, destekleri yerelle sınırlı kalmamış ve monarşilere borç verme Rönesans'ın temel finansman mekanizması olarak görülmemektedir.

Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Sosyal Bilgiler dersinde değişim çağında avrupa ve osmanlı konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

Sosyal Bilgiler — diğer konular

Tümünü gör