Soru 1
Osmanlı toplumunda, dikey ve yatay hareketliliği etkileyen faktörlerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- A
Dikey hareketlilik sadece askeri alanda görülür.
- B
Yatay hareketlilik daha çok tarım sektöründe yaygındır.
- C
Millet sistemi, yatay hareketliliği engellemiştir.
- D
Toprak sistemi, her iki tür hareketliliği de desteklemiştir.
- Doğru cevap
Dikey hareketlilik, eğitim ve yetenekle; yatay hareketlilik, ekonomik koşullarla ilgilidir.
Çözüm
Osmanlı'da dikey hareketlilik, özellikle devşirme ve eğitim yoluyla yetenekli bireylerin yükselmesiyle mümkündü. Yatay hareketlilik ise ekonomik nedenlerle meslek değiştirme gibi durumlarda görülürdü. Diğer şıklar eksik veya yanlıştır: A şıkkı sadece askeri değil, idari alanda da vardır; B şıkkı yatay hareketlilik her sektörde olabilir; C şıkkı millet sistemi dini grupları ayırır ama iç hareketliliği engellemez; D şıkkı toprak sistemi dikey hareketliliği sınırlayabilir.