Soru 1
Bir ülkede, merkez bankası faiz oranlarını düşürerek tüketim ve yatırım harcamalarını artırıyor. Aynı zamanda, sendikaların baskısıyla ücretler %10 artıyor. Bu durumda enflasyon yükseliyor. Aşağıdakilerden hangisi, bu senaryoda enflasyonun temel nedenini en doğru şekilde tanımlar?
- A
Sadece talep çekişli enflasyon, çünkü faiz indirimi toplam talebi artırıyor.
- B
Sadece maliyet itişli enflasyon, çünkü ücret artışları üretim maliyetlerini yükseltiyor.
- Doğru cevap
Hem talep çekişli hem maliyet itişli enflasyon, çünkü hem $AD$ artıyor hem de $AS$ azalıyor, birlikte fiyatları yükseltiyor.
- D
Para arzı artışı, çünkü merkez bankası para basıyor.
- E
Dış ticaret açığı, çünkü ithalat artıyor.
Çözüm
Bu senaryoda enflasyonun temel nedeni hem talep çekişli hem maliyet itişli enflasyonun kombinasyonudur. Faiz indirimi, tüketim ($C$) ve yatırım ($I$) harcamalarını artırarak toplam talebi yükseltir: $AD \uparrow$. Ücret artışları ise üretim maliyetlerini artırarak toplam arzı azaltır: $AS \downarrow$. Her iki faktör birlikte fiyatlar genel düzeyini ($P$) yükseltir. Grafiksel olarak, $AD$ eğrisi sağa, $AS$ eğrisi sola kayar, bu da enflasyonu şiddetlendirir. Diğer seçenekler, sadece bir faktöre odaklanarak eksik kalır. Bu analiz düzeyinde bir soru, kavramlar arası ilişkiyi yorumlamayı gerektirir.