İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Coğrafya

Türkiye'nin Su Kaynakları Soru Çözümü

Türkiye'nin Su Kaynakları, KPSS Coğrafya hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Türkiye'deki akarsuların ulaşıma elverişli olmamasının temel coğrafi nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Akarsuların rejimlerinin düzensiz olması ve yatak eğimlerinin yüksek olması

    Doğru cevap
  2. B

    Denizlere olan uzaklığın fazla olması

  3. C

    İklimin karasal özellikler göstermesi

  4. D

    Nüfusun dağınık yerleşmesi

  5. E

    Sanayi tesislerinin az olması

Çözüm

Türkiye'de akarsuların ulaşıma elverişli olmaması, başlıca coğrafi faktörler nedeniyle açıklanır. Rejim düzensizliği, akışın mevsimlere göre değişmesi ve taşkınlara yol açması, düzenli ulaşımı engeller. Ayrıca, yatak eğimlerinin yüksek olması (örneğin, Doğu Anadolu'daki akarsularda eğim $>5\%$ olabilir), hızlı akış ve engebeli vadi yapısı, gemilerin hareketini zorlaştırır. Diğer şıklar, ulaşım elverişliliğini doğrudan etkilemeyen ikincil faktörlerdir.

Soru 2

Bir akarsu yatağında mendereslerin oluşum sürecinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi hem aşındırma hem de biriktirme süreçlerini doğru bir şekilde açıklar?

  1. Mendereslerde, iç bükey yamaçta hızın artması nedeniyle aşınma, dış bükey yamaçta hızın azalması nedeniyle birikme olur.

    Doğru cevap
  2. B

    Mendereslerde, dış bükey yamaçta hızın artması nedeniyle aşınma, iç bükey yamaçta hızın azalması nedeniyle birikme olur.

  3. C

    Mendereslerde, her iki yamaçta da hız eşit olduğu için aşınma ve birikme gözlenmez.

  4. D

    Mendereslerde, aşınma sadece akarsuyun kaynak kısmında, birikme ise ağız kısmında görülür.

  5. E

    Mendereslerde, aşınma ve birikme süreçleri rastgele gerçekleşir, belirli bir kuralı yoktur.

Çözüm

Menderesler, akarsuyun eğimin azaldığı bölgelerde oluşan büklümlerdir. İç bükey yamaçta akarsuyun hızı artar ($v$ artar), bu nedenle aşındırma (oyma) gerçekleşir. Dış bükey yamaçta ise hız azalır ($v$ azalır), bu nedenle taşınan malzeme birikir. Bu süreç, mendereslerin gelişiminde temel bir prensiptir.

Soru 3

Türkiye'nin su kaynakları haritasında, aşağıdaki alanlardan hangisinde karstik kaynakların (voklüz) diğerlerine göre daha az yoğunlukta olduğu söylenebilir?

  1. A

    Konya Kapalı Havzası

  2. B

    Antalya Körfezi çevresi

  3. C

    Muğla-Denizli yöresi

  4. İstanbul Boğazı çevresi

    Doğru cevap
  5. E

    Tuz Gölü havzası

Çözüm

Karstik kaynaklar, kireçtaşı ($CaCO_3$) gibi karbonatlı kayaçların yaygın olduğu bölgelerde gelişir. Antalya Körfezi çevresi, Muğla-Denizli yöresi ve Konya Kapalı Havzası'nda bu tür kayaçlar bulunur. İstanbul Boğazı çevresi ise daha çok sedimanter ve metamorfik kayaçlardan oluşur, karstik yapılar sınırlıdır, bu nedenle voklüzler daha az yoğundur. Karstik erime için: $CaCO_3 + CO_2 + H_2O \rightleftharpoons Ca^{2+} + 2HCO_3^-$

Türkiye'nin Su Kaynakları konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Coğrafya dersinde türkiye'nin su kaynakları konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

Coğrafya — diğer konular

Tümünü gör