Edebi Sanatlar, YKS Edebiyat hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.
"Bu kadar tembel olman gerçekten takdire şayan!" cümlesinde hangi söz sanatı kullanılmıştır?
Teşbih
İstiare
Tariz
Mecaz-ı Mürsel
Hüsn-i Talil
Çözüm
Tariz, bir sözü ters anlamıyla kullanarak iğneleme veya alay etme sanatıdır. Bu cümlede, "takdire şayan" (övgüye değer) ifadesi, aslında tembelliği eleştirmek için alaycı bir şekilde kullanılmıştır, bu nedenle tariz sanatına örnektir.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, bir sözcüğün hem yakın hem uzak anlamı kastedilerek tevriye sanatı yapılmıştır?
"Bu gece yol çok uzun, gönlüm de yoruldu" - ("yol" sözcüğü hem fiziksel yol hem yaşam yolu anlamında)
"Bülbül gibi aşk ateşiyle yanıyorum" - ("bülbül" sözcüğü ile teşbih yapılmıştır)
"Güneş doğdu, tarlalar ışığa boğuldu" - ("güneş" sözcüğü ile mecaz yapılmıştır)
"Köyün ağası, tüm sözleri dinletirdi" - ("ağa" sözcüğü ile mecazı mürsel yapılmıştır)
"Deniz kenarında hüzünlü bir akşam" - ("deniz" sözcüğü gerçek anlamda kullanılmıştır)
Çözüm
Doğru cevap A şıkkıdır. Tevriye sanatında, bir sözcüğün hem yakın (gerçek veya ilk) anlamı hem de uzak (mecaz veya ikincil) anlamı kastedilir. "Yol" sözcüğü burada hem fiziksel bir yol (yakın anlam) hem de yaşamın gidişatı veya manevi yol (uzak anlam) anlamlarında kullanılarak tevriye yapılmıştır. Diğer şıklarda ise:
"Ankara bu karara tepki gösterdi." cümlesinde altı çizili sözcükte hangi edebî sanat vardır?
Teşbih (Benzetme)
İstiare (Eğretileme)
Mecaz-ı Mürsel (Ad Aktarması)
Kinaye (Değinmece)
Hüsn-i Talil (Güzel Nedene Bağlama)
Çözüm
Mecaz-ı mürsel (ad aktarması) sanatında, bir sözcük benzerlik veya başka bir ilişki olmaksızın, yakın ilgisi bulunan başka bir varlık veya kavramı anlatmak için kullanılır. Bu cümlede "Ankara" şehir adı, o şehirde bulunan hükümeti, yetkilileri veya resmî kurumları kastetmektedir. Bir bütün (şehir) parçasını (örneğin hükümet) temsil etmektedir. Dolayısıyla bu bir mecaz-ı mürsel örneğidir.
Optik'te YKS Edebiyat dersinde edebi sanatlar konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.
