İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Edebiyat

Geçiş Dönemi Eserleri Soru Çözümü

Geçiş Dönemi Eserleri, YKS Edebiyat hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Geçiş Dönemi eserlerinin dil kullanımını karşılaştırdığımızda, hangi analiz doğrudur?

  1. Kutadgu Bilig ve Atabetü'l Hakayık Arapça-Farsça sözcükler içeren Karahanlı Türkçesiyle, Divan-ı Lügati't Türk ise saf Türkçe örneklerle yazılmıştır.

    Doğru cevap
  2. B

    Üç eser de tamamen Arapça ve Farsça kelimelerden oluşur, Türkçe etkisi yoktur.

  3. C

    Divan-ı Lügati't Türk Karahanlı Türkçesiyle, Kutadgu Bilig ve Atabetü'l Hakayık ise Osmanlı Türkçesiyle yazılmıştır.

  4. D

    Kutadgu Bilig saf Türkçeyle, Divan-ı Lügati't Türk ve Atabetü'l Hakayık Arapça-Farsça karışık dille yazılmıştır.

  5. E

    Divan-ı Lügati't Türk sadece Arapça, Kutadgu Bilig ve Atabetü'l Hakayık ise sadece Türkçe yazılmıştır.

Çözüm

Doğru cevap A şıkkıdır çünkü:

  • Kutadgu Bilig ve Atabetü'l Hakayık, İslam etkisiyle Karahanlı Türkçesiyle yazılmış olup, Arapça ve Farsça sözcükler içerir (örneğin, dinî ve felsefî terimler).
  • Divan-ı Lügati't Türk, Karahanlı Türkçesiyle yazılmıştır, ancak bir sözlük olması nedeniyle daha saf Türkçe örnekler sunar ve yabancı sözcükler daha azdır; amacı Türkçenin zenginliğini göstermektir.
Diğer şıklar hatalıdır: B şıkkı, eserlerin Türkçe yazıldığı gerçeğini tamamen reddeder. C şıkkı, Kutadgu Bilig ve Atabetü'l Hakayık'ın Osmanlı Türkçesiyle yazıldığını söyleyerek kronolojik hata yapar (Osmanlı Türkçesi daha sonra gelişmiştir). D şıkkı, Kutadgu Bilig'in saf Türkçe olduğunu iddia eder, oysa İslami terimlerle karışıktır. E şıkkı, Divan-ı Lügati't Türk'ün sadece Arapça olduğunu söyleyerek eserin amacını ve içeriğini yanlış yorumlar.

Soru 2

Geçiş Dönemi eserleri olan Kutadgu Bilig, Divan-ı Lügati't Türk ve Atabetü'l Hakayık'ı nazım şekli açısından karşılaştırdığımızda hangisi doğru bir analizdir?

  1. Kutadgu Bilig mesnevi nazım şekliyle, Divan-ı Lügati't Türk düzyazı ve manzum karışık, Atabetü'l Hakayık ise kaside nazım şekliyle yazılmıştır.

    Doğru cevap
  2. B

    Üç eser de aynı nazım şekli olan mesnevi ile yazılmıştır.

  3. C

    Divan-ı Lügati't Türk tamamen düzyazı, Kutadgu Bilig mesnevi, Atabetü'l Hakayık kaside nazım şeklindedir.

  4. D

    Kutadgu Bilig kaside, Divan-ı Lügati't Türk mesnevi, Atabetü'l Hakayık mesnevi nazım şekliyle yazılmıştır.

  5. E

    Divan-ı Lügati't Türk sadece manzum, Kutadgu Bilig düzyazı, Atabetü'l Hakayık mesnevi nazım şeklindedir.

Çözüm

Doğru cevap A şıkkıdır çünkü:

  • Kutadgu Bilig, mesnevi nazım şekliyle (beyitler halinde) yazılmıştır.
  • Divan-ı Lügati't Türk, hem düzyazı (sözlük bölümü) hem manzum (örnek şiirler) içeren karışık bir yapıdadır.
  • Atabetü'l Hakayık, kaside nazım şekliyle yazılmıştır.
Diğer şıklar hatalıdır: B şıkkı, eserlerin farklı nazım şekilleri olduğunu göz ardı eder. C şıkkı, Divan-ı Lügati't Türk'ün tamamen düzyazı olduğunu söyleyerek yanlış bilgi verir. D şıkkı, Kutadgu Bilig ve Atabetü'l Hakayık'ın nazım şekillerini karıştırır. E şıkkı, Divan-ı Lügati't Türk'ün sadece manzum olduğunu ve Kutadgu Bilig'in düzyazı olduğunu söyleyerek hatalıdır.

Soru 3

Kutadgu Bilig'e göre, ideal bir yönetici, halk arasındaki anlaşmazlıkları nasıl çözmelidir?

  1. A

    Askeri güc kullanarak

  2. B

    Dini metinlere başvurarak

  3. Tarafsız yargı ve bilgelikle

    Doğru cevap
  4. D

    Danışmanlarına devrederek

  5. E

    Maddi ödüller vererek

Çözüm

Kutadgu Bilig'de, yöneticinin adalet dağıtırken bilgelik ve tarafsızlık içinde hareket etmesi gerektiği vurgulanır. Metinde, Kün Togdı'nın davaları hakkaniyetle çözmesi ve bilgece kararlar vermesi buna örnektir, bu nedenle doğru cevap tarafsız yargı ve bilgelikle'dir.

Geçiş Dönemi Eserleri konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Edebiyat dersinde geçiş dönemi eserleri konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.