İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Coğrafya

Nüfus Politikaları Soru Çözümü

Nüfus Politikaları, YKS Coğrafya hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Türkiye'nin 2050 yılı nüfus projeksiyonuna göre, 0-14 yaş grubundaki nüfus 15 milyon, 15-64 yaş grubundaki nüfus 50 milyon ve 65 yaş üstü nüfus 20 milyon olarak tahmin edilmektedir. Buna göre, Türkiye'nin 2050 yılı için yaş bağımlılık oranı yaklaşık yüzde kaçtır?

  1. A

    %50

  2. B

    %60

  3. %70

    Doğru cevap
  4. D

    %80

  5. E

    %90

Çözüm

Yaş bağımlılık oranı, çalışma çağındaki nüfusun (15-64 yaş) bağımlı nüfusa (0-14 yaş ve 65+ yaş) oranını ifade eder. Formülü: $$\text{Yaş Bağımlılık Oranı} = \frac{\text{0-14 yaş nüfusu} + \text{65+ yaş nüfusu}}{\text{15-64 yaş nüfusu}} \times 100$$. Verilen değerler yerine konulduğunda: $$\frac{15 \text{ milyon} + 20 \text{ milyon}}{50 \text{ milyon}} \times 100 = \frac{35}{50} \times 100 = 70\%$$. Bu hesaplama doğru cevabın %70 olduğunu gösterir.

Soru 2

Türkiye'de 1923-1965 döneminde nüfus artışını teşvik etmek amacıyla çıkarılan aşağıdaki yasal düzenlemelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    1965 Nüfus Planlaması Hakkında Kanunu

  2. 1934 İskan Kanunu

    Doğru cevap
  3. C

    1983 Aile Planlaması Kanunu

  4. D

    2002 Nüfus ve Kalkınma Programı

  5. E

    1926 Medeni Kanun (yalnızca dolaylı etki, doğrudan teşvik değil)

Çözüm

1934 İskan Kanunu, nüfusun dengeli dağılımını sağlamak ve nüfus artışını teşvik etmek amacıyla çıkarılmıştır. 1965 kanunu ise nüfus planlamasına yöneliktir. Medeni Kanun dolaylı etkileri olabilir, ancak doğrudan nüfus artışını teşvik etmek için çıkarılmamıştır.

Soru 3

Bir ülkenin nüfus piramidinin tabanının geniş, tepesinin dar olduğu gözlemleniyor. Bu durum, aşağıdaki nüfus politikalarından hangisinin uygulanması için bir gerekçe olabilir?

  1. A

    Nüfus artış hızını artırmaya yönelik teşvik politikaları (pronatalist politikalar)

  2. B

    Nüfusun göçle desteklenmesi için dış göçü teşvik eden politikalar

  3. Nüfus artış hızını azaltmaya yönelik aile planlaması politikaları (antinatalist politikalar)

    Doğru cevap
  4. D

    Yaşlı nüfusun bakımını kolaylaştırmaya yönelik sosyal güvenlik politikaları

  5. E

    Nüfusun niteliğini artırmaya yönelik eğitim politikaları

Çözüm

Doğru cevap C şıkkı'dır. Nüfus piramidinin tabanının geniş olması, yüksek doğum oranlarını ve genç nüfusun fazlalığını gösterir. Bu, genellikle gelişmekte olan ülkelerde görülür ve hızlı nüfus artışına işaret eder. Böyle bir durumda, nüfus artış hızını kontrol altına almak için aile planlaması gibi antinatalist politikalar uygulanabilir. Diğer şıklar ise farklı demografik yapılara uygun olabilir: A şıkkı, düşük doğurganlıklı ülkeler için geçerlidir; B ve D şıkları, nüfusun yaş yapısına bağlıdır; E şıkkı ise genel bir politikadır, ancak bu piramit yapısı için özel bir gerekçe değildir.

Nüfus Politikaları konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Coğrafya dersinde nüfus politikaları konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.