İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Vatandaşlık

Yasama: TBMM Yapısı Soru Çözümü

Yasama: TBMM Yapısı, KPSS Vatandaşlık hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

TBMM'de milletvekili sıfatı hangi anda kazanılır ve görevin başladığı an ile arasındaki fark nedir? Aşağıdakilerden hangisi doğru olarak bu farkı belirtir?

  1. A

    Milletvekili sıfatı, seçim günü oy kullanıldığı anda kazanılır; görev ise TBMM'nin açılışında başlar.

  2. Milletvekili sıfatı, Yüksek Seçim Kurulu'nun kesin sonuçları açıklamasıyla kazanılır; görev ise andiçme töreni ile başlar.

    Doğru cevap
  3. C

    Milletvekili sıfatı, TBMM'nin ilk oturumunda kazanılır; görev ise ilk oy kullanımı ile başlar.

  4. D

    Milletvekili sıfatı, milletvekili aday listelerinin kesinleşmesiyle kazanılır; görev ise seçimden bir hafta sonra başlar.

  5. E

    Milletvekili sıfatı, seçim propagandasının bitimiyle kazanılır; görev ise cumhurbaşkanının onayı ile başlar.

Çözüm

Anayasa'nın 80. maddesine göre, milletvekilliği sıfatı, seçim sonuçlarının Yüksek Seçim Kurulu tarafından kesinleştirilmesiyle kazanılır. Görevin başlaması ise, milletvekillerinin TBMM'de andiçme töreni yapmaları ile gerçekleşir. Bu nedenle, sıfatın kazanılması ile görevin başlaması arasında bu zaman farkı bulunur.

Soru 2

Yasama sorumsuzluğu ile yasama dokunulmazlığı arasındaki temel farkı somut bir örnekle açıklamak istersek, aşağıdaki durumlardan hangisi yalnızca yasama sorumsuzluğu kapsamında değerlendirilir?

  1. A

    Bir milletvekili, Meclis'te yaptığı konuşmada başka bir milletvekiline hakaret ettiği için Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma açılmak isteniyor.

  2. B

    Bir milletvekili, tatile çıktığı sırada trafik kazası yaparak bir kişinin ölümüne neden olduğu iddiasıyla yakalandı ve Meclis'ten dokunulmazlığının kaldırılması talep edildi.

  3. C

    Bir milletvekili, Meclis çalışmalarında söylediği sözler nedeniyle yargılanmak üzere mahkemeye çağrılıyor, ancak 5 yıl önceki bir konuşmasına atıfta bulunuluyor.

  4. Bir milletvekili, Meclis'teki oylamada kullandığı oyu nedeniyle, bu oyun hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle hakkında ceza davası açılmak isteniyor.

    Doğru cevap
  5. E

    Bir milletvekili, seçim bölgesinde yaptığı bir konuşmada devletin bölünmez bütünlüğüne hakaret ettiği iddiasıyla soruşturma başlatıldı ve Meclis'ten izin isteniyor.

Çözüm

Yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin Meclis'teki konuşma, oy ve düşüncelerinden dolayı süresiz olarak sorumlu tutulmamasını ifade eder. Yasama dokunulmazlığı ise, seçimden önce veya sonra işlediği iddia edilen suçlardan dolayı milletvekilinin yargılanmasının Meclis kararına bağlı olmasıdır.

Şık D'de, milletvekilinin oylama sırasındaki oyu nedeniyle ceza davası açılması istenmektedir. Bu, Meclis çalışmaları kapsamında olduğu için yalnızca yasama sorumsuzluğu ile korunur ve süresizdir; Meclis izni veya kararı gerektirmez. Diğer şıklarda ise dokunulmazlık (örneğin, seçim öncesi suç, tatildeki kaza) veya her ikisinin karışımı söz konusudur.

Örneğin, şık A'da Meclis'teki konuşma yasama sorumsuzluğu kapsamındadır, ancak burada başka bir milletvekiline hakaret somut bir suç teşkil edebilir ve dokunulmazlık tartışmasına yol açabilir; oysa şık D saf bir oy kullanma eylemidir ve yasama sorumsuzluğunun tipik örneğidir.

Soru 3

TBMM Başkanı seçiminde, üçüncü tur ve dördüncü tur oylamalarındaki seçim kuralları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Üçüncü turda salt çoğunluk, dördüncü turda en çok oy alan aday seçilir.

    Doğru cevap
  2. B

    Her iki turda da salt çoğunluk gerekir.

  3. C

    Her iki turda da en çok oy alan aday seçilir.

  4. D

    Üçüncü turda üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu, dördüncü turda salt çoğunluk gerekir.

  5. E

    Üçüncü turda en çok oy alan aday seçilir, dördüncü turda salt çoğunluk gerekir.

Çözüm

İlk iki turda salt çoğunluk sağlanamazsa, üçüncü tur oylamasında yine salt çoğunluk (örneğin, 550 üyede 276 oy) aranır. Dördüncü turda ise, en çok oy alan aday TBMM Başkanı seçilir. Bu, seçim sürecinin devamı için belirlenmiş kurallardır.

Yasama: TBMM Yapısı konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Vatandaşlık dersinde yasama: tbmm yapısı konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

Vatandaşlık — diğer konular

Tümünü gör