Soru 1
Aşağıdaki durumlardan hangisinde bir Cumhurbaşkanı kararnamesinin denetimi, somut norm denetimi şeklinde yapılabilir?
- A
TBMM Başkanı'nın bir kanun hükmünün anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvurması durumunda
- Doğru cevap
Bir mahkemenin, görülmekte olan bir davada uygulanacak kararname hükmünün anayasaya aykırı olduğu düşüncesiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurması durumunda
- C
Ana muhalefet partisinin yeni çıkarılan bir kararnamenin şekil bakımından denetimi için Anayasa Mahkemesi'ne başvurması durumunda
- D
Cumhurbaşkanı'nın kendi kararnamesinin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurması durumunda
- E
İdari yargı mercilerinin bir kararname hükmünü doğrudan iptal etme yetkisine sahip olması durumunda
Çözüm
Somut norm denetimi, bir mahkemenin önündeki davada uygulanacak bir normun (kanun veya Cumhurbaşkanı kararnamesi gibi) anayasaya aykırı olduğu kanısına varıp, davayı bekleterek Anayasa Mahkemesi'ne başvurmasıyla gerçekleşir. Bu, doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvurulan soyut norm denetiminden farklıdır. Örneğin, bir yargıcın kararname hükmünü dava sırasında anayasaya aykırı bulup Anayasa Mahkemesi'ne başvurması, somut norm denetimine örnektir. Diğer seçenekler, soyut norm denetimi veya idari denetim örnekleridir.