İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Vatandaşlık

İdarenin Denetimi Soru Çözümü

İdarenin Denetimi, KPSS Vatandaşlık hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Aşağıdaki durumlardan hangisinde bir Cumhurbaşkanı kararnamesinin denetimi, somut norm denetimi şeklinde yapılabilir?

  1. A

    TBMM Başkanı'nın bir kanun hükmünün anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvurması durumunda

  2. Bir mahkemenin, görülmekte olan bir davada uygulanacak kararname hükmünün anayasaya aykırı olduğu düşüncesiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurması durumunda

    Doğru cevap
  3. C

    Ana muhalefet partisinin yeni çıkarılan bir kararnamenin şekil bakımından denetimi için Anayasa Mahkemesi'ne başvurması durumunda

  4. D

    Cumhurbaşkanı'nın kendi kararnamesinin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurması durumunda

  5. E

    İdari yargı mercilerinin bir kararname hükmünü doğrudan iptal etme yetkisine sahip olması durumunda

Çözüm

Somut norm denetimi, bir mahkemenin önündeki davada uygulanacak bir normun (kanun veya Cumhurbaşkanı kararnamesi gibi) anayasaya aykırı olduğu kanısına varıp, davayı bekleterek Anayasa Mahkemesi'ne başvurmasıyla gerçekleşir. Bu, doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvurulan soyut norm denetiminden farklıdır. Örneğin, bir yargıcın kararname hükmünü dava sırasında anayasaya aykırı bulup Anayasa Mahkemesi'ne başvurması, somut norm denetimine örnektir. Diğer seçenekler, soyut norm denetimi veya idari denetim örnekleridir.

Soru 2

İdari işlemlere karşı iptal davası açılabilmesi için aşağıdaki şartlardan hangisinin mutlaka bulunması gerekir?

  1. A

    İdari işlemin yazılı olarak düzenlenmiş olması

  2. İdari işlemin hukuka aykırı olması

    Doğru cevap
  3. C

    İdari işlemin üst makam tarafından onaylanmış olması

  4. D

    İdari işlemin ilgililere tebliğ edilmiş olması

  5. E

    İdari işlemin uygulanmaya başlanmış olması

Çözüm

İptal davası, idari işlemlerin hukuka aykırı olması durumunda açılabilir. Hukuka aykırılık, iptal davasının temel şartıdır. Diğer şıklar, işlemin geçerliliği veya usulü ile ilgili olabilir ancak mutlak gerekli değildir.

Soru 3

Bir belediye, şehir merkezindeki bir alanı yeşil alan olarak ayırmıştır. Daha sonra, ekonomik nedenlerle bu alanı ticari kullanıma açmaya karar verir. Vatandaşlar bu karara itiraz eder. İdarenin bu kararı yargısal denetim açısından aşağıdakilerden hangisiyle en iyi değerlendirilir?

  1. A

    Karar tamamen takdir yetkisi içindedir, yargı denetlenemez

  2. Karar, takdir yetkisinin kötüye kullanılmasıdır

    Doğru cevap
  3. C

    Karar, yetki gaspıdır

  4. D

    Karar, hukuka uygundur çünkü ekonomik nedenler geçerlidir

  5. E

    Karar, idari işlemin amaç dışı kullanılmasıdır

Çözüm

İdarenin takdir yetkisi, kamu yararını gözetmek zorundadır. Bu senaryoda, yeşil alanın ticari kullanıma açılması, eğer kamu yararına aykırıysa (örneğin, çevresel zarar veya toplum menfaatlerinin ihmal edilmesi), takdir yetkisinin kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilir. Yargı, bu tür durumlarda idarenin kararını denetleyebilir ve kamu yararına aykırılık tespit ederse işlemi iptal edebilir. Diğer seçenekler uygun değildir: yetki gaspı, kanuni yetkinin aşılmasıdır; burada yetki vardır ama kötüye kullanım söz konusudur.

İdarenin Denetimi konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Vatandaşlık dersinde idarenin denetimi konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.