İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Tarih

Osmanlı Gerileme Dönemi Soru Çözümü

Osmanlı Gerileme Dönemi, KPSS Tarih hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

18. yüzyıl Osmanlı ıslahatlarında, Batı ile ilişkilerin artması sonucu ortaya çıkan bir uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Dini eserlerin çoğaltılması için geleneksel yazma atölyelerinin genişletilmesi

  2. Batılı bilim ve kültürün yayılmasını sağlamak üzere matbaanın getirilmesi

    Doğru cevap
  3. C

    Vergi kayıtlarının düzenlenmesi için yeni defterdarlık sisteminin kurulması

  4. D

    Geleneksel medrese eğitiminin reforme edilerek dini ilimlere ağırlık verilmesi

  5. E

    Askeri teknoloji transferi yerine yerli üretimi teşvik eden politikalar uygulanması

Çözüm

18. yüzyılda, özellikle Lale Devri'nde, Batı ile artan ilişkiler sonucu matbaa getirilmiş ve bu, Batılı bilim, kültür ve teknik bilginin yayılmasını hızlandırmıştır. Bu uygulama, 18. yüzyıl ıslahatlarının Batılılaşma yönelimini gösterir. 17. yüzyıl ıslahatları ise daha içe dönük olup, böyle bir teknoloji transferini içermez. Diğer şıklar, daha çok geleneksel veya içsel reformlara işaret eder. Bu nedenle, doğru cevap matbaanın getirilmesidir.

Soru 2

III. Selim döneminde (1789-1807), Osmanlı Devleti'nin askeri yapısını modernleştirmek ve Batı tarzı bir ordu kurmak amacıyla oluşturulan yeni ordunun adı ve temel amacı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. Nizam-ı Cedid ordusu; askeri disiplini artırmak, topçu ve piyade birliklerini yeniden yapılandırarak Avrupa ordularına karşı etkinliği sağlamak.

    Doğru cevap
  2. B

    Yeniçeri Ocağı; geleneksel yapıyı koruyarak yabancı etkilerden uzaklaşmak ve iç güvenliği sağlamak.

  3. C

    Kapıkulu Askerleri; sınırları genişletmek ve fetih politikalarını sürdürmek için düzenli ordu kurmak.

  4. D

    Sekban-ı Cedid; ekonomik reformları desteklemek ve ticaret yollarını kontrol altına almak.

  5. E

    Redif Askerleri; ihtiyat kuvvetleri oluşturarak savunma kapasitesini artırmak ve geri çekilme stratejileri geliştirmek.

Çözüm

Doğru Cevap: Nizam-ı Cedid

Açıklama: III. Selim döneminde, 1793 yılında kurulan Nizam-ı Cedid (Yeni Düzen) ordusu, Osmanlı askeri yapısını modernleştirmeyi hedeflemiştir. Bu ordu, Avrupa'daki (özellikle Fransa) askeri teknik ve taktiklerden esinlenerek oluşturulmuştur. Temel amaçları arasında, yeniçerilerin etkisini azaltmak, topçu ve piyade birliklerini yeniden yapılandırmak ve Osmanlı Devleti'ni dış tehditlere karşı daha etkin hale getirmek yer alır. Ancak, yeniçerilerin muhalefeti ve geleneksel yapıdaki direnç nedeniyle uzun ömürlü olamamış, 1807'de Kabakçı Mustafa İsyanı ile kaldırılmıştır. Diğer seçeneklerde verilen ordular farklı dönemlere ait veya yanlış amaçlarla ilişkilendirilmiştir; örneğin, Yeniçeri Ocağı geleneksel bir yapıdır, Sekban-ı Cedid II. Mahmud dönemine aittir, Redif Askerleri ise daha sonraki askeri reformlarda ortaya çıkmıştır.

Soru 3

Rusya'nın 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile elde ettiği Ortodoksları himaye hakkı, Osmanlı İmparatorluğu'nun iç işlerine en belirgin şekilde hangi alanda müdahale imkanı sağlamıştır?

  1. A

    Osmanlı'nın dini kurumlarını doğrudan yönetme yetkisi

  2. Balkanlardaki Ortodoks tebaanın haklarını koruma bahanesiyle siyasi nüfuz kurma

    Doğru cevap
  3. C

    Osmanlı ekonomisine yönelik ticari imtiyazlar elde etme

  4. D

    İstanbul ve Boğazlar üzerinde askeri kontrol sağlama

  5. E

    Osmanlı ordusunun modernizasyon sürecine katılma

Çözüm

Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rusya, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Ortodoks tebaayı himaye etme hakkını elde etmiştir. Bu hak, Rusya'ya Osmanlı'nın iç işlerine müdahale etme fırsatı vermiş, özellikle Balkanlarda siyasi nüfuzunu artırarak milliyetçi hareketleri desteklemiş ve Osmanlı otoritesini zayıflatmıştır. Diğer seçenekler doğrudan bu antlaşmanın sonuçları değildir: örneğin, dini kurumların yönetimi Osmanlı'da kalmış, ekonomik imtiyazlar daha sonraki antlaşmalarla verilmiş, Boğazlar kontrolü farklı dönemlerde tartışılmış, ve ordu modernizasyonu genelde Batı Avrupa ülkeleriyle yapılmıştır.

Osmanlı Gerileme Dönemi konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Tarih dersinde osmanlı gerileme dönemi konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.