Soru 1
Zitvatorok Antlaşması (1606) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu antlaşmanın Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısındaki siyasi üstünlüğüne etkisini en iyi şekilde analiz eder?
- A
Osmanlı Devleti'nin Avusturya'ya karşı askeri ve siyasi üstünlüğünü sürdürdüğü, çünkü antlaşma ile toprak kazanımları elde ettiği
- Doğru cevap
Osmanlı Devleti'nin Avusturya ile ilk kez "eşit devlet" statüsünde antlaşma imzalayarak, mutlak üstünlüğünü kaybettiğini gösterdiği
- C
Osmanlı Devleti'nin Avusturya'ya karşı üstünlüğünü artırdığı, çünkü antlaşma ile daha fazla haraç aldığı
- D
Osmanlı Devleti'nin Avusturya ile olan çatışmaları tamamen sona erdirdiği ve kalıcı barış sağladığı
- E
Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısında siyasi üstünlüğünü koruduğu, ancak ekonomik kayıplar yaşadığı
Çözüm
Zitvatorok Antlaşması, Osmanlı Devleti ile Avusturya Arşidüklüğü arasında 1606'da imzalanmıştır. Bu antlaşmanın en önemli özelliği, Osmanlı'nın Avrupa'da ilk kez bir Hristiyan devletle "eşit devlet" statüsünde antlaşma imzalamasıdır. Önceki antlaşmalarda (örneğin, 1533 İstanbul Antlaşması) Osmanlı, Avusturya'ya karşı üstünlüğünü vurgulayan şartlar koymuştu, ancak Zitvatorok'ta bu üstünlük sona ermiştir. Antlaşma şartlarına göre:
- Osmanlı, Avusturya'dan alınan yıllık haracın kaldırılmasını kabul etmiştir.
- Her iki taraf birbirini eşit kabul etmiştir.
Bu durum, Osmanlı'nın Avusturya karşısındaki siyasi üstünlüğünün azaldığını ve duraklama döneminin bir göstergesi olduğunu analiz etmemizi sağlar. Diğer seçenekler ya yanlış bilgi içermekte (toprak kazanımı veya artan haraç gibi) ya da aşırı genelleme yapmaktadır.